Cymdeithas Treftadaeth Eglwyswrw a'r Fro

Eglwyswrw and District Heritage Society

Gartref
Cyfarfodydd a Gweithgareddau 2020.
Home

Nodiadau o'r Cofnodion

Ionawr 2020
Nos Lun, Ionawr 13eg cynhaliwyd cyfarfod yn Yr Hen Ysgol ac roedd nifer dda o’n haelodau yn bresennol.
Ein siaradwr gwadd oedd Martin Roberts o Gymdeithas Treftadaeth Croesgoch ac enw ei gyflwyniad oedd “Rocesi Dewr Gogledd Sir Benfro” a gafodd dderbyniad da gan yr aelodau.
Fe adroddodd stori Mrs Williams, Treleddyn ger Tyddewi, a rwyfodd ei chwch i achub saith o’r criw o wyth oedd ar long a wnaeth daro’r greigiau gryn bellter oddi ar yr arfordir.
Yna adroddodd stori Jemima Nicholas a goresgyniad Ffrainc ym 1797. Bu farw Jemima ym 1832 yn 82 oed, mae ei bedd ym mynwent Eglwys y Santes Fair, Abergwaun. Ei stori olaf oedd am ferched Trefin a oedd yn gyflyma’ch i ymateb na'r dynion pan chwythwyd llong yn erbyn y greigiau yn ystod storm difrifol gan achub wyth o'r criw o un ar ddeg, canmolwyd y menywod hefyd am edrych ar ôl y morwyr a oedd wedi dioddef llawer yn ystod yr helbul, ac am godi arian ar gyfer carreg goffa i'r dynion a gollwyd.
Ar ôl paned a’r chymdeithasu arferol cynhaliom gyfarfod busnes dan gadeiryddiaeth Enid Cole.
Gan mai hwn oedd cyfarfod cyntaf 2020, gwnaethom wahodd syniadau ar gyfer y flwyddyn i ddod. Roedd yna lawer o ohebiaeth, un o bendraw y byd, sef Awstralia, a oedd eisiau prynu ein llyfr diweddaraf “O Grib Y Garn I Frig Y Don” ac mae’r llyfr ar ei ffordd, neu erbyn hyn wedi cyrraedd.
Llongyfarchwyd Glynwen am drin yr ymholiadau hanes lleol gan ddelio â nhw'n gynhwysfawr.
Bydd ein cyfarfod nesaf ar Chwefror 13eg am 7.30yh yn Yr Hen Ysgol, Eglwyswrw.
Croeso cynnes iawn i unrhyw un sy'n dymuno ymuno â ni.

Chwefror
Nos Lun, Chwefror 10fed yn Yr Hen Ysgol , cynhaliwyd gyfarfod busnes dan gadeiryddiaeth Enid Cole, roedd 18 aelod yn bresennol. Ar ôl trafod yr agenda lawn lle adroddwyd ein bod wedi cwblhau pob prosiect a oedd ar waith yn foddhaol, fe wnaethom droi ein sylw at ein Diwrnod Allan Blynyddol - Trip. Tynnwyd yr awgrymiadau i rhestr fer o dri, a bydd ymholiadau’n cael eu gwneud ynglyn â’r rhain a’u trafod ymhellach yn ein cyfarfod nesaf sydd ar y 9fed o Fawrth a’r siaradwraig gwadd ar gyfer y noson honno yw Heather Tomos, teitl ei chyflwyniad: - Syr William Edmond Logan. Am ffi resymol byddwn yn croesawu unrhyw un a hoffai ddod i wrando ar unrhyw un o'n siaradwyr gwadd amrywiol yn ystod y flwyddyn, neu ymuno â ni ar ein Diwrnod Allan Blynyddol ym mis Mai. I gael y gwybodaeth ddiweddaraf, ewch i'n gwefan www.eglwyswrwheritage.org

Mawrth 2020
Yn ein cyfarfod nos Lun, Mawrth 9fed gyda phresenoldeb ein aelodau wedi eu effeithio ychydig gan y gwynt a'r glaw, cawsom ein difyrru gan ein siaradwraig gwadd - Heather Tomos. Yn ei chyflwyniad, disgrifiodd fywyd Syr William Edmond Logan, a oedd, fel y disgrifiodd Heather, yn ddaearegwr blaengar ei oes.
Ganed Syr William yng Nghanada o rieni Albanaidd, a chafodd ei addysg yng Nghaeredin. Roedd yn ieithydd ac yn arlunydd medrus, roedd ganddo ddiddordeb mewn daeareg, a chyn hir gwnaeth enw iddo ei hun pan yn gweithio yn ne Cymru, cymaint felly, iddo gael ei ddewis yn gyfarwyddwr cyntaf Arolwg Daearegol Canada yn 1842. Cadwodd Heather y cysylltiad lleol yn gyfrinach tan ddiwedd ei chyflwyniad.
Bu farw Syr William Edmond Logan yng Nghastell Malgwyn, cartref ei chwaer, Elizabeth Gower, ar 22 Mehefin 1875, a chladdwyd ef ym mynwent Sant Llawddog yng Nghilgerran.
Ar ôl seibiant am de, cynhaliwyd gyfarfod busnes dan gadeiryddiaeth Enid, ac yn ogystal â materion eraill, buom yn trafod ymholiad gan aelod o’r Gymdeithas Rheilffordd Ddiwydiannol a oedd yn ceisio gwybodaeth am y rheilffordd gul a ddefnyddiwyd i dynnu coed o Goedwig Pengelly yn ystod y Rhyfel Byd Cyntaf a gwerthfawrogwn yn fawr unrhyw help gyda hyn.
Fe wnaethom hefyd benderfynu ar ein diwrnod allan blynyddol a fydd eleni fel a ganlyn yn amodol a newidiadau os fydd angen.
Ddydd Sadwrn, Mai 23ain byddwn yn gadael Eglwyswrw ar fws, ac yn teithio i ymweld ag Eglwys Llanddewi Brefi, yno, byddwn yn cael hanes yr Eglwys gan Canon Philip Davies. Ymlaen oddi yno i Dregaron a chael seibiant am luniaeth. Yn y prynhawn, byddwn yn ymweld ag Abaty Ystrad Fflur ac yn cael ein tywys gan Mr Charles Arch. Wedyn byddwn yn gwneud ein ffordd i Aberaeron ac aros am ychydig, os fydd amser yn caniatáu, cyn mynd ymlaen i Glan yr Afon, Talgarreg ar gyfer ein pryd nos. Os oes gan rhywun ddiddordeb mewn ymuno â ni am y diwrnod, cysylltwch â'n Trysorydd a threfnydd y daith, Brenda James. 01239 841710.
Fydd ein cyfarfod nesaf ar Ebrill 20fed yn hwyrach yn y mis nag arfer, oherwydd bod Dydd Llun y Pasg yn disgyn ar ein dyddiad arferol. Ein siaradwraig yn y cyfarfod hyn yw Eirlys Thomas a fydd yn disgrifio ei hymweliad â'r Ariannin ac Antarctica. Croeso i bawb. Bydd hyn yn amodol a sefyllfa Coronavirus ar y pryd.

Canslwyd y cyfarfodydd a'r digwyddiadau canlynol oherwydd cyfyngiadau coronafirws


Ebrill 20,2020
Siaradwraig - Eirlys Thomas.
‘Yr Ariannin i Antarctica’.

Mai 11
Cyfarfod Busnes.

Mai 23 / Trip
Eglwys Llanddewi Brefi / Tregaron / Abaty Ystrad Fflur / Glan yr Afon Arms, Talgarreg.

Mehefin 8
Siaradwr - Dyfrig Harries.
‘De Affrica i Aberteifi ar Feic Modur. “Cape To Cardigan’.

Gorffennaf 13
Siaradwr - Roger Antell.

‘Gwasanaethau Post Cynnar yn Sir Benfro’.

Awst 10
Dim Cyfarfod.

Medi 14
Siaradwr - Peter Claughton.
‘Plwm a Llechi: Gweithio'r Adnoddau Mwynau yng Ngogledd Sir Benfro’.

Hydref 12
Cyfarfod Busnes.

Tachwedd 9
C.C.B. & Cyfarfod Busnes.

Rhagfyr 14
Dathliad y Nadolig.

 

Diolchwn i pob aelod am eu ffyddlondeb yr y gorffennol gan edrych ymlaen i gael cyfle i gydweithio a chymdeithasu eto cyn hir.

Gartref Arddangosfa 2010 Home